چند نکته در مورد درس خون :/ علوم دوم راهنمایی
خون مهره داران به علت دارا بودن هموگلوبین (نوعی پروتئین آهن دار ) قرمز است .
خون همه ی مهره داران گلبول دارد اما در بی مهره ها خون را به رنگها و ترکیبات
مختلفی می بینیم که همین ترکیبات رنگهای مختلفی به خون می دهد .
در بسیاری ار حشرات خون بی رنگ است !!
اگر در ترکیب خون به جای اهن مس باشد رنگ آن کمی به آبی متمایل می شود
( مانند بعضی از سخت پوستان )
خون کرم خاکی قرمز است زیرا همو گلبین دارد اما چون در خون بی مهره ها گلبول
وجود ندارد مواد مختلف در پلاسما حل می شوند.
مواد آلی پلاسما را پروتئین ها ،چربی ها ، کربوهیدارات ها ، ویتامین و ... تشکیل
می دهند .
پروتئین های خون شامل آلبومین ها ، گلبولین ها ، فیبرینوژن است.
آلبومین ها در حفظ غلظت خون ( فشار اسمزی ) ، یعنی تنظیم مقدار آب آن
نقش دارندو در کبد ساخته می شوند مقدار آنها از سایر پروتئین ها بیشتر است.
دسته ای از پروتئین ها گاماگلوبین هستند که در ساختمان پادتن ها وجود دارند
و از گلبول های سفید ترشح می شوند .
فبیرینوژن هم در کبد ساخته می شود و در انعقاد خون نقش دارد.
قند خون به صورت گلوکز و چربی آن به شکل تری گلیسرید ( ترکیب گلیسرول با
سه اسید چرب ) و کلسترول است که ترکیب پیچیده تری است.
ثبات ترکیب شیمیایی پلاسما برای سلول های بدن بسیار مهم است و
مکانیسم های مختلفی در بدن کار می کنند ( کلیه ، کبد ، غدد داخلی و ... )
تا این ترکیب را ثابت نگه دارند : مثلا مقدار گلوکز و کلسیم خون توسط
مکانیسم های هورمونی دقیق تنظیم می شود و کم و زیاد شدن آن بیماریهای
شدیدی را ایجاد می کند .
گلبول های سفید در مغز استخوان ( بافت اسفنجی ) تیموس ( غدد داخلی
واقع در جلوی نای ) گره های لنفی و طحال( واقع در زیر معده و انتهای لوز المعده )
ساخنه می شوند.
گلبول های سفید را بر اساس واکنشی که در برابر مواد رنگی در هنگام
رنگ آمیزی از خود نشان می دهند به دو دسته گرانولوسیت و لنفوسیت تقسیم می کنند.
گرانولوسیت ها سیتوپلاسم دانه دار دارند و در حدود 70 درصد گلبول های
سفید خون را تشکیل می دهند این گروه خاصیت بیگانه خواری (فاگوسیتوز )
دارند و ذرات میکرب ها را به درون خود می کشانند .
هم چنین ، گرانولوسیت ها می توانند با حرکات آمیبی از جدار مویرگ ها بگذرند .این عمل در
بهبود عفونت های موضعی بدن بسیار مهم است.
علت اینکه افراد پس از تزریق واکسن یک بیماری نسبت به آن مصونیت
می یابند آن است که واکسن در واقع نوعی میکروب ضعیف شده ی مرده یا
سم میکروب همان باکتری است این عوامل بعد از ورود به بدن لنفوسیت ها
را به ساختن و ترشح آنتی کور وا می دارند تا با میکروب های بیماری مبارزه کنند .
گلبولهای قرمز در دوران جنینی در کبد ، طحال ، و گره های لنفی
ساخته می شوند .
از پنج سالگی به بعد ، گلبول سازی در استخوان های دراز کاهش می یابد
و این کار در مغز قرمز استخوان های ستون مهره ها ، سینه و لگن انجام می شود .